انواع موقعیت جوشکاری (بخش اول)

موقعیت جوشکاری چیست؟

موقعیت جوشکاری تکنیکی است که به موجب آن جوشکار، فلزات را به هم جوش می‌دهد و از این نظر که این موقعیت‌ها بر جریان مواد پرکننده مذاب تأثیر می‌گذارند، خیلی مهم هستند. مطلوب است که اپراتور جوشکاری انواع موقعیت‌ها را بداند تا بتواند کار را بدون مشکل انجام دهد. همچنین، بر اساس حالات خاصی از موقعیت جوشکار، فرآیندهای مختلفی از جوشکاری انجام‌پذیر است.

 

انواع موقعیت‌ جوشکاری

بعضی از فرآیندهای جوشکاری را می‌شود در همه موقعیت‌ها انجام داد. در حالی که انجام بعضی از آنها فقط در یک یا دو موقعیت امکان‌پذیر است. با توجه به موقعیت اتصال جوش‌ها، انجمن جوشکاری آمریکا (AWS) و ASME چهار نوع موقعیت جوش را تعیین و تعریف کرده‌اند:

 

موقعیت جوشکاری صاف، افقی، عمودی و سربالا

هر یک از این موقعیت‌ها با یک عدد (1 تا 6) و به دنبالش یکی از حروف F ، G یا S نشان داده می‌شود. در اینجا ، حرف “F” مخفف جوشکاری گوشه، “G” نشان دهنده جوشکاری شیار و “S” علامت جوشکاری گل میخ است.اعداد، موقعیت جوش را به شرح زیر نشان می‌دهند:

 

-“1” موقعیت مسطح را نشان می دهد، به عنوان مثال: F 1، G1 یاS 1

-“2” به موقعیت جوش افقی اشاره دارد، مثل:F 2 ، G2 یا S2

-“3” نمایانگر موقعیت عمودی است، مثل: 3F یا 3G

-“4” نشان دهنده موقعیت سربالاست، مثل: 4F، 4G یا 4S.

-حروف “5” و “6” به ترتیب برای موقعیت جوشکاری لوله‌ در موقعیت ثابت افقی و موقعیت شیب‌دار استفاده می‌شوند.

جدول زیر نمادهای مختلف جوش را برای موقعیت‌های مختلف که برای انواع روش‌های جوشکاری استفاده می‌شود نشان می‌دهد:

نوع جوش موقعیت جوشکاری نشانه موقعیت جوشکاری
1F موقعیت صاف جوش گوشه
1G موقعیت صاف جوش شکاف/ درز
1S موقعیت صاف جوش گل میخ
2F موقعیت افقی جوش گوشه
2G موقعیت افقی جوش شکاف
2S موقعیت افقی جوش گل میخ
3F موقعیت عمودی جوش گوشه
3G موقعیت عمودی جوش شکاف
4F موقعیت سربالا جوش گوشه
4G موقعیت سربالا جوش شکاف
4S موقعیت سربالا جوش گل میخ

جدول شماره ۱: علايم موقعیت جوشکاری با توجه به نوع جوش

 

موقعیت‌های جوشکاری 1G یا 1F (جوشکاری در موقعیت مسطح/ تخت)

در موقعیت جوشکاری مسطح 1G یا 1F، جوشکاری از سمت بالای مفصل انجام می‌شود. سر جوشکار در بالای نقطه کار باقی می‌ماند و سطح جوش تقریباً افقی است. جوشکاری در موقعیت مسطح آسان و سریع است و فلز مذاب به سمت پایین کشیده می‌شود. موقعیت جوشکاری مسطح همچنین به نام موقعیت جوشکاری پایین‌دست هم شناخته می‌شود.

تصویر زیر، موقعیت‌های جوشکاری مورد استفاده را نشان می‌دهد:

موقعیت جوشکاری

شکل ۱: موقعیت‌های اتصال جوش برای صفحه از راست به چپ: اتصال لبه، اتصال همپوشانی، اتصال تی، اتصال گوشه، اتصال لب‌به‌لب

 

موقعیت‌های جوشکاری 2G  یا 2F (موقعیت جوشکاری افقی)

در این موقعیت، محور جوش تقریباً افقی و در مقایسه با موقعیت جوشکاری مسطح، برای جوشکاری موقعیتی دشوارتر است.

موقعیت جوشکاری F2 برای جوش گوشه‌هاست که در آن جوشکاری در قسمت بالای یک سطح افقی که در برابر یک سطح تقریبا عمودی قرار گرفته، انجام می‌شود و مشعل جوشکاری در زاویه ۴۵ درجه نگه داشته می‌شود.

موقعیت جوشکاری G2 برای جوشکاری شکاف است، در وضعیتی که صورت جوش در یک صفحه تقریبا عمود بر محور جوش، روی یک سطح افقی قرار دارد.

 

موقعیت جوش G3 یاF 3 (جوشکاری در موقعیت عمودی)

در جوشکاری عمودی، محور جوش تقریبا عمودی است؛ یعنی هم جوش و هم صفحه به صورت عمودی قرار دارند. برای جوشکاری سطوح عمودی، فلز مذاب بخاطر نیروی جاذبه پایین می‌ریزد و روی هم انباشته می‌شود. جوشکاری در حالت عمودی ِسربالا یا سرازیر می‌تواند این مشکل را برطرف کند. همچنین، با تنظیم شعله به سمت بالا، با زاویه ۴۵ درجه نسبت به صفحه، می‌شود جریان فلز مذاب را کنترل کرد. موقعیت جوشG 3 برای جوشکاری شیار وF3 برای جوشکاری گوشه استفاده می‌شود.

 

موقعیت جوش 4G یا 4F (موقعیت جوش سربالا)

وقتی جوشکاری از قسمت زیرین محل اتصال انجام می‌شود، به آن جوشکاری سربالا گفته می‌شود. این موقعیت، برای جوشکار سخت‌ترین و پیچیده‌ترین ِموقعیت‌هاست. موقعیت جوشG 4 به جوشکاری شیار و 4F به جوشکاری گوشه اشاره دارد.

در موقعیت‌های جوشکاری سربالایی، فلز رسوب شده تمایل به سقوط یا چکه کردن روی صفحه دارد که باعث ایجاد مهره‌ای با تاج بلند می‌شود. برای خلاص شدن از شر این مشکل، باید حوضچه مذاب کوچک نگه داشته شود. وقتی که گودال بیش از حد بزرگ می‌شود، می‌شود شعله را بطور لحظه‌ای برداریم تا فلز مذاب سرد شود.

 

منبعhttps://whatispiping.com/welding-positions/